Kopce Krakowa - część 5, Kopiec Esterki

Wikipedia opisuje go w następujący sposób:
Kopiec ulokowany był w Łobzowie, przy dzisiejszej ul. Głowackiego, i od czasów Stefana Batorego stanowił element zaprojektowanego przez Santiego Gucciego parku otaczającego łobzowski Pałac Królewski. Według kronik w roku 1786 w czasie pobytu króla Stanisława Augusta Poniatowskiego w Krakowie po raz pierwszy, w asyście króla, przebadano kopiec. Kolejne badania przypadły na drugą połowę XX wieku. Archeolodzy nie znaleźli szczątków ludzkich.
Kopiec został bezpowrotnie zniszczony w latach 50. XX wieku, podczas budowy obiektów sportowych klubu WKS Wawel, lub nawet wcześniej (przed 1947) w związku z budową baraków wojskowych. Zachował się jedynie na dawnych widokach Krakowa (co pozwala oszacować jego wysokość na 5–7 m) oraz na nielicznych materiałach kartograficznych (m.in. na Planie miasta Krakowa z przedmieściami)."
Poniżej widzimy "Plan miasta Krakowa z przedmieściami" zaczerpnięty z Wikipedii.
"W przewodniku po Krakowie Karola Estreichera z 1938 roku jest niewielka wzmianka o częściowym zniszczeniu tego kopca ze względu na budowę strzelnicy wojskowej obok funkcjonującej w tym miejscu w okresie Dwudziestolecia Szkoły Podchorążych (obecnie upamiętnia ją ulica Podchorążych)."
Dokładniejsze dane na temat likwidacji Kopca Esterki podaje portal ciekawostkihistoryczne.pl:
"Do częściowego zniszczenia tego zagadkowego obiektu doszło natomiast w 1929 roku, co odnotował polski historyk sztuki, Karol Estreicher.
Na dobre Kopiec Esterki zniknął po wojnie. Najprawdopodobniej jego resztki zniwelowano pod koniec lat czterdziestych, kiedy porządkowano teren dawnego parku pałacowego. Wydaje się, że budowa stadionu WKS „Wawel”, otwartego w 1953 roku, odbywała się już na wyrównanym terenie."
A kiedy powstał?
I tutaj znowu najbardziej wyczerpujących informacji udziela portal ciekawostkihistoryczne.pl:
"Data powstania nasypu nie jest pewna. Archeolodzy kojarzą go z kopcami Wandy i Krakusa. Za istnieniem związku między konstrukcjami przemawia lokalizacja. Rzekoma pamiątka po Esterce znajduje się na terasie nad Rudawą, kolejnym dopływem Wisły. Na potwierdzenie legendy, że kurhan usypano dla pięknej kochanki Kazimierza Wielkiego, nie ma jednak żadnych dowodów. Być może chodzi po prostu o pozostałość po jakiejś budowli obronnej?
Niektórzy badacze uważają, że sztuczne wzgórze powstało dopiero pod koniec XVI wieku w trakcie przebudowy łobzowskiego pałacu królewskiego. Mogło zostać zaprojektowane jako ogrodowa platforma widokowa, z której roztaczała się wspaniała panorama Krakowa. Jest to o tyle wątpliwe, że wzmianka na temat wzniesienia znajduje się w kronice z 1551 roku, a prace nad monarszą siedzibą rozpoczęły się dopiero w 1585 roku. Santi Gucci, włoski architekt, któremu powierzono to zadanie, prawdopodobnie po prostu wykorzystał istniejący nasyp."
Czyli nie wiemy kiedy kopiec powstał, do czego służył i kiedy został z usunięty.
Poniższe obrazy pokazują przybliżoną lokalizację i wygląd kopca.
A tak wyglądał w dwudziestoleciu międzywojennym.
Na rycinach i zdjęciu wygląda, że kopiec co jakiś czas zmieniał kształt. Czyli od czasu do czasu ktoś coś przy kopcu majstrował.
Ciekawa sprawa jest z lokalizacją kopca. Nikt nie wie, gdzie dokładnie się znajdował, chociaż do tej pory żyją ludzie, którzy powinni to pamiętać. Sprawdziłem kilka portali internetowych wskazujących przypuszczalną lokalizację kopca.
Google Maps lokuje kopiec w lewym górnym rogu stadionu przy ulicy Bartosza Głowackiego.
Ale pewien portal internetowy lokalizuje kopiec w prawym górnym rogu stadionu, czyli jakieś 70 -80 metrów dalej.
Piotr Banasik w czasopiśmie "Geohistoria" postanowił, krakowskim targiem, pogodzić obie strony i wyznaczył miejsce kopca po środku wyżej wymienionych lokalizacji.
Autor pracy z "Geohistorii" wyznaczył jeden duży okrąg, gdzie mógł się znajdować kopiec, a w tym okręgu aż trzy przypuszczalne lokalizacje.
Koniec końców sam zabrałem się za wyznaczanie przypuszczalnych miejsc usytuowania kopca posługując się zdjęciami lidarowymi z Geoportalu.
Oczywiście do żadnych konkretnych wniosków nie doszedłem.
Moja 97 letnia matka już nie pamięta, gdzie ten kopiec miał się znajdować. Wygląda na to, że dokładna lokalizacja kopca pozostanie tajemnicą.
Na zakończenie chciałbym podzielić się pewna obserwacją korelacji historycznych. Kopiec Esterki przekopano w 1786 roku, kopiec Arian (Lutrów) wybudowano, lecz najprawdopodobniej przekopano, w 1787 roku, czyli rok później po Esterce. Według National Geographic;
Czyli europejski szał na piramidy mógł wpłynąć na rozkopywanie kopców w Polsce. Kopce są trochę podobne do piramid, więc Polacy nie gęsi i swoje kopco - piramidy mają. Oczywiście na skalę swoich możliwości.