Kopce Krakowa - część 8, Kopiec Krakusa (Kraka)
Kopiec Krakusa (Kraka), jak widać na powyższym obrazku uzyskanym z Google Maps znajduje się w Krakowie, na prawym brzegu Wisły w dzielnicy Podgórze. Został usypany na najwyższym wzniesieniu wapiennego zrębu Krzemionek – Wzgórzu Lasoty (271 m). Jego wysokość od podstawy to 16 m, średnica u podstawy - 57 m, a górna - 8 m. Wierzchołek kopca jest płaski. Jego objętość to 19 100 m³.
Nie wiadomo kto, kiedy i po co go zbudował. Są głosy, że został usypany około 500 - nego roku naszej ery. Inni twierdzą, że nie później niż X wieku naszej ery. Rozpiętość ponad 400 lat.
Obecnie na mapach z Google Maps i zdjęciach z Geoportalu (poniżej) niewiele można się dopatrzyć, ale na planach Krakowa sporządzonym przez Szwedów i Austriaków znajduje się skupisko nasypów. W przeszłości Kopiec Krakusa nie był więc samotny. Badając mapy szwedzkie i austriackie z XVII i XVIII wieku Kazimierz Radwański doliczył się 48 kopców w jego okolicy. [Leszek P. Słupecki "?".
Kopiec i okolice były przebudowane przez Austriaków, którzy zbudowali tam fort,
i ustawili punkt triangulacyjny.
A w drugiej połowie lat 30-tych XX wieku kopiec praktycznie przestał istnieć w wyniku prac archeologicznych, które w zasadzie zrównały go z ziemią.
Został odbudowany w latach 1950-tych. Odbudowę ukończono w roku 1954. Sądząc po zdjęciach lotniczych odbudowano go w tym samym miejscu, w którym stał do lat 30-tych XX wieku.
W rezultacie badań z lat 1934 – 1937 znaleziono: ślady osadnictwa z końca kultury łużyckiej, zabytki ruchome, szkielet dziecka i palenisko.
Wewnętrzna konstrukcja kopca oparta była na wysokim słupie, do którego umocowano promieniście ułożone, wyplecione z wikliny przegrody. Przestrzeń między nimi wypełniona była mocno ubitą ziemią i kamieniami. Taka konstrukcja zapewniała stabilność i trwałość konstrukcji.
Najważniejszymi znaleziska mi była brązowa skuwka typu awarskiego i srebrny denar.
W górnej partii kopca odkryto korzenie potężnego dębu, którego wiek w chwili ścięcia botanik Władysław Szafer określił na ok. 300 lat.
Wysunięto hipotezę, że kopiec służył do rytuałów ofiarnych. Na dębie wieszano różnego typu ofiary.
W otoczeniu kopca odkryto dwa skupiska monet, głównie z wieku XV, , które został znalezione w pobliżu kopca przy wznoszeniu fortyfikacji w latach1846-1848. Wykopy poza nasypem kurhanu pokazały że miejsce, gdzie go wzniesiono, zostało zniwelowane prawie o metr. Podczas tych prac odkryto zabytki archeologiczne z czasów od neolitu aż po okres nowożytny.
Na wielu obrazach XVII - to i XVIII -to wiecznych można zobaczyć wieżę na Kopcu Krakusa. na przykład na tej rycinie pokazującej Bramę Skawińską
I kolejne obrazy pokazujące oblężenie Krakowa.
Funkcja wieży nie została rozpoznana. Badacze sugerują podpierając się obiektami na wzgórzach z innych części świata, że była to rotunda, choć z obrazów wcale nie wynika, że ta wieża była okrągła. Jest sugestia, że była to wieża ostatecznego oporu czyli stołp. Jeśli tak, to gdzieś w pobliżu powinny być pozostałości jakiejś twierdzy, bo przecież nikt z Wawelu nie gnał na Wzgórze Lasoty oddalone od niego w prostej linii o 2,4 km. Chyba, że są jakieś tajne podziemne przejścia z Wawelu w okolice Kopca Krakusa. Może i jakaś twierdza, a nawet cała osada kiedyś tam była i może głębokie podziemia, ale jak widzimy na współczesnych zdjęciach z Google Maps i Geoportalu tuż obok Kopca Krakusa jest kamieniołom Liban.
Ściany kamieniołomu sięgają do 38 metrów wysokości. Jeśli tu był kiedyś gród warowny nawet z podziemiami i długimi tunelami, co jest możliwe w skałach wapiennych, to w wyniku eksploatacji kamieniołomu wszystko zostało zniszczone.